Refleksje około Świąt Bożego Narodzenia...
Wpisany przez ks. Piotr Olszówka   

(fragment archiwalnego kazania Ks. Piotra (Nie – Skargi ;-) )

„On się narodził dla Ciebie – boś umęczony życiem; bo życie daje Ci w kość; bo życie przelatuje Ci przez palce jak brudna woda, pozostawiając na palcach ciemne smugi.
On się narodził dla Ciebie – by wynagrodzić Ci cuda, których sam dokonujesz każdego dnia – by starczyło chociaż do 20 – go.
On się narodził dla Ciebie – bo chce Ci powiedzieć, że nawet szaleństwa w życiu mają swoje granice, które -jeśli przekroczysz – zabijesz w sobie człowieczeństwo.
On się narodził dla Ciebie – byś wolności nie sprzedał za kilka obrzydliwych gazet, filmów czy nocy; byś duszy i ciała nie sprzedał za parę groszy; byś każdego dnia bez obrzydzenia patrzył na siebie w lustrze; byś miał anielską cierpliwość; byś był w niebie.
Proś Boga o Anioła – byś ciągle słyszał o Jego narodzeniu; byś jak pasterze spotkał Boga.
Przyjmij Go do serca – i pamiętaj: zawsze betlejemska nędza lepsza jest niż herodowy tron”.

 

Opłatek. Czy wiesz, że…

  • Sam zwyczaj dzielenia się chlebem w postaci opłatka był znany od początków Kościoła. Nie miał on jednak początkowo żadnego związku z Bożym Narodzeniem. Powstał on w związku ze Mszą św., gdyż kawałki opłatka posyłano tym, którzy nie mogli być na mszy. Dzielono się nimi wyrażając wzajemną miłość, życzliwość, przynależność do tego samego lokalnego kościoła. Przesyłali go sobie biskupi, a kapłani wiernym.
  • Nie wiadomo dokładnie, kiedy i w jakich okolicznościach ta tradycja zakorzeniła się w Polsce. Najstarsza wzmianka o tej praktyce w polskich rodzinach pochodzi z końca XVIII wieku. Dzisiaj jest to już wyłącznie polski zwyczaj, jak przypomina nam Cyprian Kamil Norwid:

„Jest w moim Kraju zwyczaj, że w dzień wigilijny,
Przy wejściu pierwszej gwiazdy wieczornej na niebie,
Ludzie gniazda wspólnego łamią chleb biblijny,
Najtkliwsze przekazując uczucia w tym chlebie".

  • Ten prosty, jakże ludzki zwyczaj, zawiera w sobie bardzo głęboką symbolikę. Najpierw mówi ona o „byciu razem”. Zasiadamy do jednego stołu by świętować przyjście Jezusa, a przecież ludzie poróżnieni i skłóceni ze sobą nie mogą razem świętować. Ta wspólnota stołu domaga się wzajemnego zrozumienia, wybaczenia, zgody na wzajemną inność, tchnie życzliwością.
  • Przełamany biały opłatek to piękny znak, wyrażający miłość i jedność zebranych uczestników Wigilii ze wspólnotą Kościoła. Wyraża on też poświęcenie się i służbę bliźnim. Łączy ze sobą ludzi nawet najbardziej poróżnionych. Współcześnie praktykuje się też przesyłanie przełamanego opłatka w liście do najbliższych, z którymi nie możemy się spotkać.
  • Opłatek wigilijny jest dla chrześcijanina przede wszystkim nawiązaniem do potrzeby spożywania Chleba biblijnego, z którym utożsamił się sam Chrystus, czyli do odżywiania się Eucharystycznym Chlebem.

Wieczerza wigilijna. Czy wiesz, że…

  • W zwyczajach wigilijnych obecnych jest wiele elementów zaczerpniętych z pogańskiej obrzędowości, które w formie szczątkowej, nie zawsze uświadomionej, zachowały się do dnia dzisiejszego. Obecnie w kolacji wigilijnej związki z tymi wierzeniami zachowały się przede wszystkim w potrawach przyrządzanych głównie z ziaren zbóż, maku, miodu, grzybów, a więc typowych dla styp pogrzebowych.
  • W liście pasterskim z 2003 roku dotyczącym przykazań kościelnych polscy biskupi zachęcają do zachowania zwyczaju, aby potrawy wigilijne były postne, chociaż według obowiązujących przepisów kościelnych w wigilię Bożego Narodzenia nie obowiązuje wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych.
  • Symbolem wigilii są potrawy z ryby, zwłaszcza karpia. W starożytności ryba symbolizowała Jezusa. Z poszczególnych liter tego słowa, zapisanego w transkrypcji greckiej, (ichtis) chrześcijanie odczytywali: Jesus Christos Theu Hios, Soter - Jezus Chrystus Syn Boga, Zbawiciel.
  • Zwyczaj stawiania dodatkowego nakrycia szczególnie upowszechnił się w XIX wieku. Miał wówczas patriotyczną wymowę - w wielu domach miejsce to symbolicznie było zarezerwowane dla członka rodziny przebywającego na zesłaniu na Syberii.

Śpiewanie kolęd. Czy wiesz, że…

  • Sam termin kolęda utrwalił się dopiero w XVII w. W okresie tym powstawało wiele pastorałek i kolęd. Zrozumiałe jest, że kolędy wypełnione były (i są) tematyką nawiązującą do biblijnych opisów narodzin Chrystusa Pana, zwłaszcza do wydarzeń Nocy Betlejemskiej, pokłonu pasterzy, klimatu groty czy stajenki, w której przyszedł na świat Zbawiciel.
  • Stopniowo kolędy zaczęły przypominać inne wydarzenia związane z dziecięctwem Chrystusa: rzeź niemowląt, hołd mędrców (czyli tzw. Trzech Króli), sen św. Józefa (pierwszy i drugi), ucieczkę do Egiptu itd.
  • Z przekazów apokryficznych, do kolęd (a także do żłóbka) „przywędrował” wół i osioł, później dromadery, na których podróżowali Królowie, itd.
  • Ilość znanych i opisanych kolęd osiąga liczbę ponad pół tysiąca.
  • Polska liczy sobie najliczniejszy zbiór kolęd na świecie — niemal 200 kolęd i ponad 400 pastorałek, gdy w zachodnich krajach dominują jedynie pastorałki.
  • Najstarsza polska kolęda „Zdrów bądź królu anielski” pochodzi z 1424 roku.
  • Bóg się rodzi to jedna z popularniejszych kolęd polskich, przez niektórych nazywana bywa ich królową. Jej oryginalny tytuł brzmi Pieśń o Narodzeniu Pańskim. Autorem słów jest Franciszek Karpiński. Słowa kolędy podkreśla formuła z Ewangelii św. Jana „A Słowo Ciałem się stało i mieszkało między nami”.  Piąta strofa rozpoczynająca się słowami „Podnieś rękę, Boże Dziecię, błogosław Ojczyznę miłą” nadaje pieśni charakteru narodowego.
  • Cicha noc – jedna z najbardziej znanych kolęd na świecie, po raz pierwszy wykonana podczas pasterki w 1818 roku, w austriackim Oberndorf koło Salzburga.   Przetłumaczono ją na ponad 300 różnych języków i dialektów. Słowa jednej z wersji w języku polskim ułożył ok. 1930 roku Piotr Maszyński.
 

Tu jesteś

Start AKTUALNOŚCI 2013 r. Refleksje około Świąt Bożego Narodzenia...
Design by Next Level Design Lizenztyp CC - Template is powered by ENERGIEWERK